INTRIGO (陰謀)

Ruze aranĝi kombinon por sukcesigi aŭ malsukcesigi aferon / ものごとに成功したりや失敗するようにずるがしこく段取りを準備すること

• Li certe intrigis por ricevi tiun postenon. 彼がその役職を受けるために陰謀を働いたのは確実だ。
• Ĉiuj intrigoj kaj malicaĵoj estis forgesitaj. 全ての陰謀やいじわるな仕打ちは忘れ去られてしまった。
• Ŝi havis amintrigon kun edziĝinta viro. 彼女は既婚の男性と恋愛の陰謀をたくらんだ。
• Estas multaj intrigantoj inter viaj geamikoj. 多くの陰謀者が君の友達にはいるよ。
• Atentu pri li: Ĉiuj diras, ke li estas intrigema. 彼には気をつけろ。彼は陰謀好きだってみんな言ってるよ。

INDULGI (寛大である)

1. Ne severe trakti ies kulpon aŭ pekon, esti pardonema kontraŭ iu erarinta: / 人の犯罪や罪を厳格には扱わない。人の間違いに寛容であること。

• Indulgu mian kulpon, mi petas! 私の犯罪を許してください、お願いします。
• Vi ne meritis indulgon de ŝi. 君は彼女には許してもらっていない。
• Li estas indulga pri mia perfido. 私の背信について彼は寛大である
• Mi estas indulgema - mi longe ne koleras. 私は寛容だ。長くは怒らない。〔私は長らく怒っていない？〕

2. Milde agi kontraŭ iu, ne ofendi, montri konsideron al, domaĝi / 人に対して穏やかに行動する。ののしったりしない、思慮を示す、遺憾の意を示す

• Li ĉiam indulgas min. 彼はいつも私を大目に見てくれる。
• Infanoj devas montri indulgon al la maljunuloj. 子どもたちは老人に対して思いやりを示さねばならない。
• Estu indulga al viaj infanoj. 自分の子どもたちに思いやりを持ちなさい。
• Via sinteno estas senindulga. 君の態度には容赦というものがないね。

SAVI ( 保存)

1. Liberigi iun de danĝero aŭ morto /  危険や死から人を自由にすること

• Eĉ kvar piedoj de ĉevalo ĝin ne savas de falo. 四足の馬でさえ、こけることがある。 （馬の四足でさえ、それを転倒から救わない。）
• Ne ekzistas savo kontraŭ malbona virino. 悪女に対する救いはない。
• Li estas mia savanto. 彼は私の命の恩人だ。
• Dronanto domon proponas, savito eĉ brikon ne donas. おぼれる者は、家を提案するが、助けられた者はレンガさえ与えない。 （溺れる者は自分が助かりたいがために、家屋敷を謝礼にというが、助けられてしまえばレンガすら与えない。）
• Ŝafo kalkulita ne estas savita. 数えられた羊は救われたというわけではない。 （失われた羊ばかりが数えられる） 〔ことわざ？？〕
• Nekredeble, sed mi sukcesis saviĝi. 信じられないことに、私は助かった。

2. Gardi ion de difekto aŭ pereo / 損傷や破滅から何かを守る

• Mi estis sensava (havanta nenian savrimedon) kaj vi savis mian vivon! 私は助かりそうになかった（何も助けになるものを持っていなかった）のに、あなたは私の命を救った。
• Forsavis sian korpon kaj animon (tute malaperis). 自分の肉体と精神を救い出した（すっかり消え去った）。 〔 〕
• Oni devas antaŭsavi la animon de la infanoj kontraŭ la tentoj. 子どもたちの心を諸誘惑から事前に守ることが必要だ。

FORMO (佇まい)

1. Sensebla aspekto, kiun objekto prezentas ekstere / 外に提示される対象の感覚的な外観。

• Al mi ne plaĉas formo de ĉi tiu meblo. この家具の形は気に入らない。
• La frato okupiĝis pri la formado de la vazo. その兄は、花瓶作りに従事していた。
• Grandega vento deformis mian novan pluvombrelon. 暴風が私の新しい雨傘を壊してしまった。
• En la komenco la tero estis senforma kaj dezerta. はじめ、大地は形なく砂漠のようであった。
• Ĉio transformiĝas po iomete en la mondo. 世界の中で全ては少しずつ形を変えている。
• Tie ni vidis diversformajn montojn. そこでわれわれはいろんな形の山を見た。
• Ŝi estis belforma kaj belvizaĝa. 彼女は美しいスタイルをし、美しい顔立ちであった。
• Sufiksoj -ĉj- kaj -nj- kreas karesformojn de nomoj. 接尾辞「-ĉj-」と「-nj-」とは名前の愛称形をつくる。

2. Formujo: . 型枠

• La ardanta metalo fluis en la formon. 白熱している金属は、型枠の中に流れ込んだ。
• Mi bezonos formujon por fari la kukon. 僕はクッキーを作るのに型枠が必要なんだ。

3. Maniero, laŭ kiu iu afero evidentiĝas / それによって、事柄が明らかになるようなやり方

• La formo de la registaro ŝangxiĝis. 政府の形態は変化した。
• Li formis ĉi tiun societon. 彼はこの会を形成した。
• La societo formiĝis en la jaro 2000. その会は2000年に出来上がった。
• Subite nia gaja festo aliformiĝis en ardajn disputojn. 突然われわれの楽しいお祭りは激しい口論へと変わってしまった。

4. Ekstera maniero, laux kiu oni agas, obeante difinitajn regulojn: / 定められた諸様式に従ってなされるところの外的な様式

• La akto estis redaktita en leĝa formo. その証書は法的な様式に従って作成された。
• Espereble oni akceptos la reformojn. たぶんその改造は受け入れられるだろう。

5. Maniero, laŭ kiu oni esprimas penson, kontraste kun tiu penso mem:/ 人がその思想内容に対照的に、思想を表現する形式〔思想「内容」に対する表現「形式」のことか〕

• La verkisto donis originalan formon al tia banala temo. その作家は、そんなありふれたテーマに新しい形式を付与した。